تاریخ انتشار :

سمیه طالبی دارستانی، بانوی نویسنده وپژوهشگر؛

مخاطب شناسی و  مواجهه  صحیح  یک هنر است

برخی کتابها که معمول برای همه با هر شرائطی که می خواهند با اسلام آشنا شوند مناسب است مانند: آفریدگار جهان از ایت الله مکارم، عدل الهی از شهید مطهری، آموزش عقاید از استاد مصباح و… رمانهایی مانند: رمان رویای نیمه شب، ناقوس ها به صدا در می آیند، مسلخ عشق و…

به گزارش رهیافتگان (پایگاه جامع مبلغین و تازه مسلمانان )  مصاحبه از معصومه طاهری– سمیه طالبی دارستانی فرزند شهید جلال طالبی دارستانی شاعر، پژوهشگر،نویسنده، مشاور، مبلغ و دانشجوی کارشناسی ارشد ادیان (تاریخ تمدن بین الملل) و تحصیلات حوزوی است . وی همچنین عضویت انجمن گفتگوی اسلام و مسیحیت ادیان پژوه را هم دارد و به عنوان کارشناس رادیو سابقه تدریس در دانشگاه، حوزه و مدرسه فعال است. این پژوهشگر سابقه تدریس مجازی و مجری طرح چرا حجاب را در برخی میادین شهر مثل فدک هم دارد و پاسخگوی شبهات در فضای مجازی است.  همچنین زیرنظر استاد طباطبایی به مدت چند سال مدیریت شبکه ادیان را با بیش از هفتاد هزار مخاطب فعال در ایران و خارج از ایران عهده دار است. مشاوره در فضای مجازی و حائز مقام نخست جشنواره اسلام و مسیحیت و عضو انجمن ادواردو آنیلی گذراندن انواع دوره های فرق و ادیان مسیحیت تبشیری، بهائیت، اسلام آمریکایی، تشیّع انگلیسی و.. فرصتی پیش آمد تا با این بانوی فعال در عرصه مختلف فرهنگی و دینی  گفتگو داشته باشیم:

 

چه شد که وارد حوزه تبلیغ شدید؟

مادرم مبلغ بودند و تمام دوران کودکی ما در محیط های فرهنگی سر می شد. از کودکی تمام اُمور فرهنگی مدرسه به دوش من بود و از همان کودکی شاکله  تبلیغ در من شکل گرفت.

 

شما از معدود مبلغینی هستید که کارهای تخصصی به ویژه در بحث ادیان انجام دادید حتی در این فعالیت ها افرادی هم مسلمان شدند، به نظر شما مهمترین دلیل دین گریزی جوانان و خصوصا دختران جوان چیست؟

اِمروز بزرگترین چالش ما در این زمینه، طی نکردن مسیرها و استفاده از ابزار مناسب برای جذب مخاطب، به ویژه جوانان هست. مهمترین عاملی که مردم را دچار دین زدگی می کند نوع مواجهه خشونت آمیز و همینطور عدم درک صحیح از مخاطب است‌. اگر مخاطب شناسی  درست نباشد نمی توانیم، در نوع مواجهمان تآثیر گذار باشیم.

برخورد با مخاطب ابزارهای روانشناسانه خاص خود را می طلبد که متاسفانه فقط عده ای حائز این هنرهستند… مخاطب شناسی و نوع مواجهه  صحیح یک هنر است. اگر مبلغی توانست مخاطب شناسی کند، زبان مخاطب را بیابد و از همان دریچه ورود کند، می تواند چنان تاثیری بر اندیشه مخاطب بگذارد که مکتب ساز بشود و جوان های زیادی را شیفته دین کند..

 

از فعالیت های شما پاسخ به شبهات و سوالات جوانان در زمینه حجاب بوده به نظرتان برای حل مشکل حجاب در کشور چه باید کرد؟

این به عدم شناخت نسبت به حجاب برمی گردد، چون فقط یک سری جمله کلیشه ای از حجاب شنیده اند و پیامدش یک سری رفتارهای کلیشه ای بعضا نامطلوب درباره حجاب دیده اند، با حجاب ارتباط مناسبی برقرار نکرده اند. به جرات می گویم، تمام دخترانی که در پی حقیقت هستند اگر زمینه ای برایشان مهیا بشود که حقیقت حجاب را دریابند عاشق حجاب می شوند.

این حاصل تجربیات برخوردم با دخترها و بانوان زیادی است که روزی حتی روسری نداشتند و الان با افتخار محجبه هستند. برای رفع مشکل حجاب، اقدامات زیادی ضروری هست. از جمله: برگزاری کرسی های آزاداندیشی با حضور مبلغین خوش برخورد و ایجاد فضایی مناسب به لحاظ بصری. در این رابطه ترویج نمایشگاه های خوبی که انجمن ادواردو آنیلی در زمینه  حجاب دارد تحسین برانگیز و تاثیر گذار است. تدریس روش های ترغیب به حجاب و تربیت حجاب در فضای مجازی و حضوری شبیه کارگاه چرا حجاب روند خوبی است.

 

شما مدتها نه تنها مشاوره فردی به افراد در حوزه دین و خانواده دادید بلکه در حرم رضوی نیز مسئول مشاوران بودید بزرگترین مشکلات خانواده ها و مراجعت در چه حوزه هایی بوده است؟

بزرگترین مشکلات خانواده ها؛ ازدواج، شغل مناسب و برخی مشکلات عدیده ای است که ماحصل این دو است، از جمله: خودارضایی، بیماریهای روحی و افسردگی، عدم اعتماد به نفس و..

 

ورودی های حوزه های علمیه خواهران به نظر خوب می آید ولی چرا خروجی های آن چندان در مسائل فرهنگی اجتماعی دیده نمی شوند، مشکل حوزه علمیه خواهران را چه می دانید؟

کمرنگ بودن خروجی مناسب حوزه های علمیه خواهران، ریشه درعوامل مهمی چون: ناکارآمدی برخی دروس حوزه ها، عدم محتوای آموزشی مناسب در زمینه  تبلیغ صحیح و به ویژه تبلیغ بین المللی اسلام، عدم شناسایی نیروهای خبره در عرصه های مختلف فرهنگی .در یک کلام: عدم برنامه ریزی مناسب برای استعداد پروری است‌.

 

برای کسی که می خواهد با اسلام و تشیع بهتر آشنا بشود چه  توصیه هایی دارید ؟

ساخت برنامه های جوان محور با تنوع در رسانه ملّی در زمینه  حجاب و برای کسی که قصد آشنایی با اسلام و تشیع را دارد بهترین کتابها آثار شهید مطهری، تفسیر نور آقای قرائتی همچنین برخی رمانهای جذّاب تآثیرگذار که کنار این سبک کتابها معمولآ تاثیر مثبت خوبی دارد. از همه مهمتر با توجه به اینکه امروز فضای مجازی حرف اول تبلیغ را می زند، حتما فراهم شدن زمینه ای جهت آشنایی با برخی سایت های تبلیغ موثّر مثل سایت رهیافته بالاترین اثر را دارد، حتی گاهی اثرش بیشتر از پبشنهاد مطالعه برخی کتب هست.

کتاب آشنایی با اسلام برای نوجوانان از آقای قرائتی برای نوجوانان خیلی مناسب است. اما ابتدا باید مخاطب شناسی شکل بگیرد، بعد از آن با توجه به شرائط مختلف مخاطب سیر مطالعاتی به آن  داده بشود، شرائطی از قبیل سن، فرهنگ، ملیت حتی خلقیات فرد. چون مدل کار برای تبلیغ در جزئیات دارای مشابهت ها و تفاوت هایی هست، اما به طور کلی برخی کتابها برای همه توصیه می شود و تآثیرات نسبتا خوبی دارد. برخی کتابها که معمول برای همه با هر شرایطی که می خواهند با اسلام آشنا شوند مناسب است مانند: آفریدگار جهان از ایت الله مکارم، عدل الهی از شهید مطهری، آموزش عقاید از استاد مصباح و… رمان هایی مانند: رمان رویای نیمه شب، ناقوس ها به صدا در می آیند، مسلخ عشق و…

 

اگر شما معاون امور بانوان ریاست جمهوری بودید چه کارهایی را در صدر فعالیت های فرهنگی قرار می دادید؟

تخصیص بودجه برای اُمور فرهنگی، تشکیل مجمع اُمور فرهنگی تبلیغی بانوان، استعدادیابی، تربیت نیروهای فرهنگی با استفاده از شناسایی ظرفیت ها، ترتیب جلسات منظّم با علما جهت رایزنی های فرهنگی در باب اُمور بانوان، تشکیل سایت مخصوص بانوان برای بازتاب اخبار فعّالیت های فرهنگی بانوان+ تبلیغات برنامه ها و..

 

یکی از مشکلات فرهنگی در حوزه بانوان نداشتن الگوی مناسب در زنان معاصر هست چه آن که در این مسیر معمولا افراط یا تفریط می کنند شما اگر بخواهید الگویی به جوانان معرفی می کنید چه کسانی را معرفی می کنید ؟

با توجه به تآثیرات خوبی که طی این سالها از برخی بانوان رهیافته  و جوانهای مسلمان یا غیرمسلمان دیدم، معرفی چنین شخصیت هایی به مردم، تآثیرات فوق العاده ای دارد، به علاوه شخصیت حضرت زهرا که در قید زمان و مکان نمی گنجد و در واقع حضرت الگویی برای همه نسلها و زمان ها هستند، اما اینکه چگونه بتوانیم این مدل جهانی را طوری معرفی کنیم که مخاطب بیشترین تاثیر را بپذیرد، این به تبلیغ برمی گردد، اگر من در کسوت یک مبلغ که الگوی اصلیم حضرت زهرا هستند، بتوانم همه جانبه حافظ پیام این شخصیت قهرمان تاریخ باشم، قطعا خواهم توانست بر دیگران اثر بگذارم. در واقع هر یک از ما اگر سبک واقعی زندگی اهل بیت را نه فقط در ظاهر، که در عمل پیاده کنیم، خودمان الگو می شویم، الگوهایی که تکثیر می شوند؛ مردم وقتی فاصله بین حرف و عمل را یکی ببینند شیفته چنان شخصیتی می شوند و ناخودآگاه اُلگو می پذیرند.

 

به نظرتان چرا تاکنون در این زمینه ها اصلاحات لازم انجام نگرفته است؟

عدم شایسته سالاری در مدیریت اغلب حوزه ها، عدم شناسایی ظرفیت های فرهنگی، عدم حمایت برخی نهادها از ایده های نوی فرهنگی در مدیریت حوزه های علمیه،عدم یک نهاد ویژه مختص برنامه های تبلیغی فرهنگی حوزه، نه در اسم، که در عمل.

 

پیشنهاداتتان به رییس جمهور جدید در بحث فرهنگی بانوان چیست؟

تشکیل میز فرهنگی بانوان، تعریف کردن برخی مسئولیت های جدید در حوزه فرهنگی تبلیغی بانوان و تخصیص بودجه لازم، نشست منظّم هفتگی رئیس جمهور با میز فرهنگی بانوان و پی گیری مستمر مشکلات و حمایت همه جانبه اعم از فرهنگی، روانی، مالی و…

 

یک‌خاطره خوب از دوران فعالیت هایتان بفرمایید

در یکی از نمایشگاه هایی که به مناسبت هفته دفاع مقدس برگزار شده بود، درباره عرفان های کاذب و حجاب گفتگو داشتیم همراه با نمایش فیلم و.. حدود بیست غرفه در نمایشگاه بود که هر کدام به موضوعی اختصاص داشت، یکی مختص شهدا بود، یکی مربوط به کارهای هنری، یکی غرفه جنگ و.. غرفه من هم مربوط به عرفان های نوظهور و حجاب بود، شخصیت مهمی در یکی از این شب ها به غرفه همجوار دعوت بود. معمولاغرفه من شلوغ ترین غرفه بود، آخر آن شخصیت به غرفه ما تشریف آورد. اغلب تا پاسی از شب مردم حضور داشتند و مخاطبم از کودک سه ساله بود تا پیرمرد برای من جالب بود که مردم همیشه بهم التماس می کنند که چرا در رسانه ملی چنین فضایی نیست و ازمن می خواهند مشابه چنین برنامه هایی را در تلویزیون داشته باشم و این نشان دهنده  نیاز مردم است، نه فقط علاقه شان.. در پارک بانوان هم همین اخیرا رفتم برای مشاوره صف می بستند تا با هم گپ و گفت کنیم مآمورین پارک شب با دعوا مردم را بیرون می کردند، چون زمان همیشه تمام می شود و متقاضی همچنان با اِشتیاق منتظر گفت و شنود موثّر و جالب تر اینکه مردم متوجه نوع برخورد هستند،در همین  پارک، بانوان عزیزی میزی داشتند کنار من و تا شب با چند نفر درگیری شد و…

 

شما با وجود مسولیت هایی که دارید در میدان عمل هم فعال هستید حتی در مترو تبلیع می کردید در مترو برخورد بدی را شاهد نبودید؟

من در مترو خیلی تبلیغ رفتم. خاطرات بسیار شیرینی هم دارم. شاید برای شما جالب باشد تجربه ام رو در این زمینه خدمتتان عرض کنم. خانم ها یا آقایانی با توپ پر، می آمدند جهت گفتگو و در آخر با لبخند از هم جدا می شدیم حتی موردی هم نداشتم که نتیجه اش تلخ بشود، امّا از آنسو دیدم برخی دوستان، خواسته ناخواسته، با یک رفتار نچسب سبب تنش در مترو شدند. حتی نوع نگاه، نوع سلام، لحن و تن صدا، توجه به کلام مخاطب و.. همه مهم است، در بستر همین مترو برکاتی داشته ام که تا آخر عمر همراهم است، برکت تاثیر کلامِ حق که نعمت الهیه بر عمق جان های افرادی که گم بودند و به واسطه  آشنایی پیدا شدند و در آغوش مهر خدا رها شدند و فهمیدند، دین جز زیبائی هیچ نیست. یک جمله را به کرّات در مشاوره ها و تبلیغم از افراد مختلف شنیدم و می شنوم: کاش همه مثل شما بودند. من هیچ کس نیستم! یک شهروند عادیم! عادی تر از عادی!

 

اما چرا مردم این جمله را به کرات به شما می گویند؟!

چون اغلبشان به واسطه فطرت، در طلب حقیقتند و اگر برخورد مناسب ببینند، یا اثر می پذیرند یا حداقل با احترام و تآمل گذر می کنند؛  مواجهه های غلط و برخی شیوه های حاصل از جمود، اِمروز نه تنها اثر مثبت ندارد ، که ضدّ فرهنگ و ضد تبلیغ هست. جامعه مبلغ ما اِمروز دچار کلیشه شده و تا وقتی گرفتار جمود باشیم، هرگز نمی توانیم فعالیت مثبت فرهنگی کنیم.

 

بهتربن و موثرتربن کتاب در بحث حجاب را کدام می دانید ؟

لینالونا، اثر کلرژوبریت که برای کودکان نوشته شده  تصویر سازی و تآثیر گذاری عالی و  جذاب دارد، کتاب فلسفه  حجاب شهید مطهری و این کتاب ها هم برای حجاب یک سر و گردن بالاترن نسبت به بقیّه: بهای یک لباس از یوسف غلامی/نشر معارف، کتاب من میترا نیستم ، زندگی نامه شهیده زینب کمایی ، تفاوت نگاه نویسنده  بهایی یک لباس در همان مقدّمه رونمایی می شود جایی که گفته: «بیش از هجده سال است درباره رفتارهای دختران و زنان به مطالعه و تحقیق و نظرسنجی پرداخته و با شماری زن بی حجاب مسلمان(!) و غیرمسلمان گفتگو کرده ام. امروزه مشکل رفتارهای اجتماعی دختران و زنان، کمبود کتاب درباره حجاب نیست، فراوانی کتاب هایی است که اغلب حرفشان تکراری، نگاهشان محدود و ادبیات شان بیگانه با روحیات مخاطبان است. از برخی نویسندگان می پرسم: این کتاب را برای چه گروهی نوشته اید؟ باحجابان یا بی حجابان؟ باحجابان که این ها را می دانند، بی حجابان هم که هرگز نمی خوانند! مخاطب من در این کتاب «هر فردی است که بخواهد اندکی از راز پوشش زن را بداند و به فریب کاری غرب پی ببرد.»

 

اشتراک گذاری :


  1. ناشناس گفت:

    بسیار عالی و کاربردی، با تشکر از استاد سمیه طالبی دارستانی و سایت خوبتان

آخرین اخبار