ماجراي پايه‌ گذاري با شكوه ‌ترين راهپيمايي عاشورا در آفريقا
مردم نیجریه از ماجرای عاشورا خبری نداشتند و به نام روز وصال،‌ جشن می‌گرفتند

دکتر حافظ سعید محمد از مسلمانان فعال اهل علم در نیجریه است که با خواندن واقعه غدیرخم و ولایت برحق امیرالمومنین(علیه‌السلام) ، به مسلک تشیع درآمد. وی که دکترای فلسفه دارد قبل از این از خاندان‌های بزرگ اهل سنت و مالکی مذهب بوده است اما بعد از تشرف به مذهب تشیع تلاش کرد تا با نوشتن کتاب و مقالات متعدد همچنین سخنرانی و مباحثات مختلف مردم را با مکتب اهل بیت (علیهم‌السلام) آشنا کند.

 

رهیافتگان به نقل از ایمنا:   او بنیانگذار راهپیمایی عزداری برای امام حسین(علیه‌السلام) در نیجریه است.هرچند برای نهادینه کردن این فرهنگ عاشورایی با مشکلات زیادی مواجه شد اما معتقد است مردم در جهالت بسر می‌برند و باید آنها را آگاه کرد و حقیقت کربلا و عاشورا و آنچه بر سر فرزند پیامبر اسلام آمد را برایشان بازگو نمود. با همکاری انجمن شهید ادواردو آنیلی(مهدی) با این دانشمند شیعه نیجریایی آشنا شدیم و درباره برنامه عزاداری در نیجریه با وی گفت‌وگو کردیم که می‌خوانید:

در ابتدا بفرمایید چطور شد به مذهب تشیع روی آوردید؟ شما که قبلا مسلمان با مذهب مالکی بودید!
بله؛ من مسلمان بودم ولی سنی مالکی بودم. بیشتر مردم نیجریه دارای این مذهب هستند اما خدا خواست و کمک کرد تا دینم را کامل کنم و به مذهب تشیع بپیوندم. من ازکودکی خیلی اهل خواندن کتاب و مطالعه بودم همه اینها مقدمه این تحول بود ولی بیش از همه واقعه غدیرخم بود که روی من اثر گذاشت. کتابی درباره واقعه غدیر به‌دستم رسید و خواندم همین حس کنحکاوی من را زیاد کرد که اصل ماجرا چیست. سپس مطالعات و تحقیق زیادی کردم از محضر علمای شیعه ایرانی و از سخنرانی‌های آنها هم استفاده کردم و کم کم متوجه شدم که واقعه غدیر حقیقت دارد و چه موضوع مهمی را بیان می‌کند، برای همین بلافاصله اعلام تشیع کردم‌.

آن زمان که شما شیعه شدید وضعیت تشیع در نیجریه چگونه بود؟
به دلیل این‌که بیشتر مردم مسلمان سنی مذهب هستند شیعیان خیلی کمی داریم‌ البته آن زمان هم کسی جرات نمی‌کرد تا آشکارا بگوید شیعه است زیرا دشمنان وهابی تصویر خیلی بدی از شیعیان ترسیم کرده بودند و تصورات بدی از آنها بین مردم رواج داشت آن را مذهبی دروغین می‌دانستند.

بعد از گرایش به مذهب تشیع برای روشنگری مردم چه کردید؟
قبل ازاین برنامه‌های سخنرانی درشهرها و روستاهای مختلف داشتم ولی این بار سعی کردم در لابه‌لای حرف‌های غیرمستقیم از تشیع بگویم تا عکس‌العمل منفی ایجاد نشود که البته همان نیز با انتقاداتی مواجه بود و مخالف می‌کردند. بین حرفها و بحث‌ها می‌گفتم مذهبی هم به نام مذهب جعفری وجود دارد که با این وجود هم مخالفت می‌کردند.

برای فعالیت تبلیغی با مانع و مشکلی هم از سوی دولت و مسئولان مواجه بودید؟
در آغاز فعالیت ما مورد توجه مردم نبود اما بعد از گذشت دوسال با مشکل مواجه بودیم به‌خصوص این‌که ما یک موسسه اسلامی غیردولتی بودیم و بیشتر مسئولان از وهابیت و مخالفان سرسخت اهل بیت بودند که مشکل‌تراشی می‌کردند و برای ما معضلات عدیده‌ای ایجاد می‌کردند.

شرایط کنونی تشیع در نیجریه چگونه است؟
الحمدالله وضع خیلی بهتراز قبل شده است البته هنوز با مشکلاتی روبرو هستیم ولی مانند قبل نیست. آن زمان می‌ترسیدیم رسما اعلام کنیم که شیعه هستیم ولی حالا می‌توان با صراحت اعتقاد به مذهب جعفری را بیان کرد. اگرمسئولان شهری وهابی باشند شیعیان را اذیت می‌کنند مثلا رییس سایق شهر کانو وهابی بود مشکلاتی را ایجاد می‌کرد تا آنجا که بعضی از شیعیان به نوعی از کار اخراج شده بودند.

با توجه به این‌که در ایام محرم و عزاداری اباعبدالله‌الحسین هستیم تا چه حد در کشور شما فضا برای عزاداری شیعیان وجود دارد؟
شیعیان می‌توانند آزادانه و آشکارا برنامه‌های مذهبی داشته باشند چون مسولان کشور فهمیده‌اند که تجمع شیعیان برای عزاداری است و خطری ندارد قبل از این چون شیعیان را مخالف می‌دانستند موضع‌گیری می‌کردند و از تجمع آنها نگران می‌شدند.

3cae0e69e020c2076030b21d24be4596cc28fb2fa5ea70c1b8f55fb914790bbc

شما موسس اولین راهپیمایی عاشورا در نیجریه هستید که باعث شد در کل آفریقا تاثیرات خود را بگذارد و زمینه گسترش فرهنگ عاشورایی بشود. چطور شد که چنین کاری را شروع کردید؟
مردم نیجریه از ماجرای عاشورا و اتفاقات آن خبری نداشتند و برعکس آن روز را روز شادی و خوشحالی می‌دانستند به نام روز وصال،‌ جشن می‌گرفتند و بهترین غذا و نوشیدنی را می‌خوردند. چون شنیده بودند دراین روز حضرت ابراهیم از آتش نجات پیدا کرده است و حضرت نوح و سایر پیامبران دراین روز شاد بوده‌اند. هیچ چیزی از واقعه عاشورا و کربلا نمی‌دانستند مگر تعداد بسیار کمی که از حقیقت ماجرا خبر داشتند و عزاداری می‌کردند‌. تا این‌که در سال ۹۴ میلادی بنده تصمیم گرفتم تا مانند ایران و لبنان در این ایام عزادای کنیم و این سنت غلط روز شادی آن هم در روز عاشورا، برداشته شود برای همین با تعدادی از شیعیان لباس سیاه به تن کردیم و راهپیمایی عزداران عاشورا به راه‌انداختیم. درحین حرکت هم سخنرانی و بیانیه‌ای را خواندیم که این روز چه روزی است و چرا باید عزادای کرد تا ذهن مردم باز شود و از این حرکت جمعی سیاهپوشان نترسند.

مگر مردم از تظاهرات شما ترسیده بودند؟
بله؛ بعضی‌ها مغازه‌هایشان را بستند و خیال کردند بین شعیان و نیروهای دولتی جنگ شده برای این‌که به دور از خطر باشند فرار کردند ‌نیروهای دولتی هم آماده باش شده بودند چون تا آن زمان این همه آدم را با لباس سیاه ندیده بودند
این نکته نیز مهم است که در نیجریه لباس سیاه برای عزاداری نمی‌پوشند. من پیشنهاد کردم تا همه سیاهپوش باشند تا اهمیت عزاداری امام حسین را به مردم نشان بدهیم این برای همه تازگی داشت

507fc433faf8f23e5b7d27dd55271232c60e07e4de50841d96b87cc3151b8e3c

بعد از شهر کانو به شهرهای دیگر هم این راهپیمایی گسترش پیدا کرد؟
بله؛ خدا کمک کرد ما سال ۹۹ در شهرکانو اولین بار این راهپیمایی را به‌راه انداختیم. سال ۲۰۰۰ پیرو این مسئله مردم سایر شهرهای بزرگ مسلمان‌نشین این حرکت را ادامه دادند و به یاری خدا حالا حسینیه‌های نیجریه مراسم عزاداری امام حسین را در روز عاشورا با شور و حال زیادی می‌گیرند و چون برای دولت خطری ندارند دولتی ها هم مانع مراسم آنها نمی‌شوند.

سال گذشته در رسانه‌ها خبری منتشر شده بود که یک مسیحی در راهپیمایی عاشورای نیجریه مسلمان شد. شما خاطره‌ای هم از بازخورد این راهپیمایی‌های عاشورایی دارد؟
خیلی‌ها تحت تاثیراین مراسم عزاداری بوده‌اند افراد مختلفی شیعه شدند هرسال چه مسلمان و چه غیر مسلمان عده‌ای شیعه می‌شوند. یک سال پیرزنی از حرکت جمعی سیاهپوشان ترسید بود علت را پرسید یکی از دوستان برایش توضیح داد که روز عاشورا چه اتفاقی افتاده در این روز فرزند پیامبر را شهید کردند و مورد اهانت قرار دادند پیرزن بیهوش شد او مسلمان بود ولی تا سن هفتاد سالگی نمی‌دانست حقیقت ماجرا چیست زیرا خیلی از مسلمانان آنجا تصور می‌کنند امام حسن و امام حسین درکودکی از دنیا رفته‌اند و تا آن زمان نمی‌داستند چه بلاهایی برسر فرزندان پیامبر آورده‌اند. تا این حد اهل بیت مظلوم وغریب بودند البته هنوز هم مشکلاتی وجود دارد و باید بیشتر کار فرهنگی برای شناخت مردم انجام داد

به دنبال این حرکت یعنی ایجاد راهپیمایی برای روز عاشورا، وهابیون مشکل ایجاد نکردند؟
وقتی مسئله عاشورا و اتفاق کربلا برای مردم روشن گردید آنها گفتند عاشورا وجود داشته است و امام حسین کشته شد چون علیه حاکم شرع مسلمین یعنی یزید شورش کرد؛ البته خود مردم مقایسه می‌کنند و درعمل متوجه می‌شوند که حقیقت ماجرا چیست زیرا آنچه وهابیت می‌گویند نه نشان از اسلامیت دارد و نه انسانیت. برای مردم خیلی چیزها روشن شده که روز عاشورا روز عزا برای اهل بیت است و نباید شادی کرد.

یکی از فرهنگ‌های رایج مربوط به عزاداری امام حسین توسل برای رفع نیاز یا شفای بیماران و نذری دادن است. آیا این فرهنگ بین مسلمانان نیجریه جا افتاده است؟
تازه این فرهنگ بین آنها شروع شده است و خیلی‌ها اطلاعی ندارند. نیاز است تا فرهنگسازی بشود خیلی سعی کردیم تا مردم در این ایام غذای نذری بدهند ولی آنجا دادن غذا را نشان از شادی و شعف می‌دانند وقتی کسی غذا توزیع می‌کند فکر می‌کنند خوشحال است البته گاهی افرادی نذری پخش می‌کنند ولی رایج نشده است. نیاز به زمان است تا فرهنگش جا بیفتد.

نگاه مسئولان کشوری به این مسئله چگونه است؟
چون شیعیان گرایش حرکت انقلابی و ضد دولتی دارند برای همین خیلی می‌ترسند که شیعیان برنامه‌ای داشتنه باشند ولی کم کم فهمیده‌اند برنامه عزاداری که تمام شد کاری به دولت ندارند. البته در سال ۲۰۰۰ یک سری مشکلات امنیتی وجود داشت حکومت کانو به دلایل امنیتی مانع شد و تجمع همه گروه‌ها چه شیعه و چه غیرشیعه ممنوع بود اما شیعیان بیرون آمدند که همین باعث کشته شدن بعضی‌ها شد اما عنوانش حمله به راهپیمایی کنندگان نبود بلکه قانون منع تجمع عمومی بود.

به نظر شما پیام عاشورا برای مردم نیجریه چه می‌تواند باشد؟
پیام عاشورا این بود که تشیع را به مردم معرفی کرد زیرا بعد از برپایی راهپیمایی مردم شروع به سوال کردند چرا بعد از هزار سال اسلام درنیجریه این قضیه را نمی‌دانستیم؟! چرا علمای ما این حقیقت تلخ که برسر فرزندان پیامبر آمده بود را مطرح نکردند و همین طور سوالات زیادی می‌پرسند بنابراین پیام عاشورا بزرگترین نقش در تشیع این کشور داشت. اگر برنامه تلویزیونی دراین زمینه ایجاد شود و ترس مردم از جنبش شیعه برطرف شود حتما عاشورا بیشتر درنیجریه نمود پیدا می‌کند. من به مردم می‌گویم امام حسین مال انسانیت،‌ اسلام و تشیع است برای همین همه طرفداران انسانیت را باید به این مراسم دعوت کنیم تا بدانند شخصیت امام تنها منحصر به شیعه نیست.
/گفت و گو از معصومه طاهری/

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید:

  1. محمد گفت:

    Islamic movement in Nigeria.

  2. Abubakar Muhammad Kina گفت:

    The person who started Ashura mourning and procession publicly in. Nigeria is Sheik Ibrahim Zakzaky , and it continued till today. Allah humma salli ala Muhammad wa Ali Muhammad

  3. علي گفت:

    تشکر از مطلبتون