ترجمه اختصاصی رهیافتگان
نقش تاریخ ساز مسلمانان در پیشرفت علوم مختلف

ستاره شناسان مسلمان اولین کسانی بودند که به ساخت رصدخانه ها پرداختند، مانند یک مورد ساخته شده در Mugharah توسط Hulagu، پسر چنگیز خان، در ایران، و آنها  ابزارهایی مانند زاویه سنج و اسطرلاب اختراع کرده اند که نه تنها موجب پیشرفت در نجوم بلکه در جهت یابی اقیانوسی شده است.

به گزارش رهیافتگان (پایگاه جامع مبلغین و تازه مسلمانان) ترجمه شده به سفارش گروه تحقیقات انجمن شهید ادواردو آنیلی واحد تمدن اسلامی /

مترجم  افسانه دهداری / برخی از مسیحیان دین مسیحیت را ترک کردند و دلیل آن کامل مشخص بوده: به دلیل تناقض در علوم. در مورد مسلمان چگونه می باشد؟ در اینجا خلاصه ای از اطلاعات در مورد مسلمانان و علوم شان در گذشته را می توانید بخوانید.

  • علم نجوم :

مسلمانان همیشه تمایل و علاقه ی خاصی به نجوم داشته اند. در زندگی روزمره ی هر مسلمانی ماه و خورشید از اهمیت بالایی برخوردار می باشند. مسلمانان از طریق ماه، آغاز و پایان ماه ها در تقویم قمری شان تعیین می نمایند. آنها به وسیله ی خورشید زمان برای روزه و نماز مورد محاسبه قرار می دهند. هم چنین مسلمانان با تسط بر علم نجوم و ستاره شناسی توانسته اند مسیر دقیق قبله، قرار گرفتن به سمت کعبه در مکه در طول نماز خواندن، را تعیین نمایند. دقیق ترین تقویم خورشیدی، بالاتر از ژولیوس سزار، Jilali است که تحت نظارت عمرخیام طراحی شده است. قرآن رفرنس های زیادی برای علم نجوم در بر دارد.

” آسمان ها و زمین به درستی نظم داده شده ، و خورشید، ستاره ها، ماه، روز و شب فرمانبردار انسان ساخته شده اند. هر جسم آسمانی در مداری که از سوی خداوند تعیین شده در حرکت است و هرگز بر خلاف آن عمل نمی نماید، ایجاد جهان به عنوان یک کیهان منظم دارای حیات و هستی، و  افزایش و کاهش آن در کل از سوی خالق تعیین می گردد.”

این مرجع ها، و دستورات برای یادگیری به محققان مسلمان الهام نموده تا به مطالعه ی آسمان ها بپردازند. آنها آثار اولیه ی هندی ها، فارسی ها و یونانی ها ادغام نموده تا ترکیبی جدید حاصل آورند. Ptolemy’s Almagest ( عنوانی که می دانیم عربی است) ترجمه شده، مورد بررسی و انتقاد قرار گرفته است. ستاره های جدید بسیاری کشف شده اند، همانگونه که در نام های عربی شان مشاهده می نماییم Algol, Deneb, Betelgeuse, Rigel, Aldebaran. جداول نجومی به تدوین رسیده اند، که در میان آنها جداول Aldebaran، از سوی Copernicus, Tycho Brahe و Kepler مورد استفاده قرار گرفته است. هم چنین در موارد تدوین یافته almanacs اصطلاح عربی دیگری می باشد. اصطلاحات دیگر عربی عبارتند از zenith, nadir, albedo, azimuth.

ستاره شناسان مسلمان اولین کسانی بودند که به ساخت رصدخانه ها پرداختند، مانند یک مورد ساخته شده در Mugharah توسط Hulagu، پسر چنگیز خان، در ایران، و آنها  ابزارهایی مانند زاویه سنج و اسطرلاب اختراع کرده اند که نه تنها موجب پیشرفت در نجوم بلکه در جهت یابی اقیانوسی شده است.

  • جغرافی:

محققان مسلمان توجه زیادی به جغرافیا معطوف داشته اند. در واقع، توجه زیاد محققان به جغرافی ناشی از دین و مذهب شان است. قرآن مردم را به مسافرت در سر تا سر جهان تشویق می نماید تا نشانه ها و طرح های خداوند را در هر کجایی مشاهده نمایند. در اسلام هم چنین نیاز است هر مسلمانی دانش کافی در مورد جغرافیا داشته باشد تا برای ادای نماز پنجگانه بتواند مسیر  قبله ( موقعیت کعبه در مکه) را مورد شناسایی قرار دهد. مسلمانان هم چنین به سفری طولانی رفته تا به تجارت پرداخته، مناسک حج را به جا آورند و دین شان را گسترش دهند. قدرت گسترده ی اسلامی محققان اندیشمند را قادر به جمع آوری میزان زیادی اطلاعات جغرافیایی و آب و هوایی از آتلانتیک تا اقیانوس آرام نموده است.

میان مشهورترین نام ها در حوزه ی جغرافیا، حتی در غرب، Ibn Khaldun و Ibn Batuta به دلیل گزارشات کتبی از اکتشافات و بررسی های گسترده شهرت یافته اند. در سال ۱۱۶۶، ال- ایدرسی محققِ مسلمان مشهور که در دربار سیسلیسی خدمت کرده بود، نقشه های بسیار دقیقی شامل نقشه ی جهان با همه ی قاره ها و کوهستان هایشان، رودخانه ها و شهرهای مشهور ایجاد نموده است. Al-Muqdishi اولین جغرافی دانی بود که نقشه های دقیق رنگی ایجاد کرده است. بعلاوه با کمک دریانوردان مسلمان و ابداعات شان که Magellan قادر به عبور از دماغه ی امیدِ نیک بوده و Da Gama و Columbus دریانوردان مسلمان بر کشتی هایشان داشته اند.

  • علوم انسانی:

در اسلام برای هر مسمانی چه زن و چه مرد جست و جوی دانش و علم اجباری می باشد. منابع اصلی اسلام، قرآن و سنت ( آیین حضرت محمد) مسلمان را به کسب علم و دانش و تبدیل شدن به یک محقق ترغیب می نماید، زیرا کسب علم و دانش بهترین روش برای شناخت خداوند و نعمت های شگفت انگیزش و سپاس گذاری از نعمت های او می باشد. بنابراین مسلمانان برای کسب علم و دانش هم مذهبی و هم غیر مذهبی مشتاق بوده اند، و ظرف مدت کمی از ماموریت محمد برای تبلیغ دین اسلام، تمدن زیادی ایجاد شده و به شکوفایی رسیده است.

مسلمانان در بسیاری از زمینه های متفاوت مانند جغرافیا، فیزیک، شیمی، ریاضیات، پزشکی، داروسازی، معماری، زبان شناسی و نجوم، جبر و اعداد عربی پیشرفت زیادی داشته و این علوم توسط محققان مسلمان به سرتاسر جهان معرفی شده است. اسطرلاب، زاویه سنج و دیگر ابزارهای جهت یابی و نقشه ها از سوی محققان مسلمان توسعه یافته و مسلمانان نقش مهمی در پیشرفت جهان، به ویژه در دوره ی اکتشاف اروپا، ایفا نموده اند.

محققان مسلمان به مطالعه ی تمدن های باستانی یونان و رم تا چین و هند پرداخته اند. آثار ارسطو، اقلیدس، پتولیمی و دیگران به عربی ترجمه شده است. سپس دانشمندان و محققان مسلمان نظریات، کشفیات و ابداعات خلاقانه شان را به آنها افزوده اند، و در پایان این دانش به زبان خارجی و در نهایت مستقیما به رنسانس تبدیل یافته است. بسیاری از رساله های علمی و پزشکی که به لاتین ترجمه شده دارای کتاب های مرجع و متن استاندارد از اواخر قرن هفدهم و قرن هجدهم می باشد.

  • ریاضیات:

جالب است اشاره گردد که اسلام به شدت بشریت را به مطالعه و کشف جهان فرا می خواند. برای نمونه در قرآن مقدس بیان شده:

” ما ( خداوند) نشانه ها/ الگوهایمان در افق ها/ جهان و در خودتان به شما ( انسان ها) نشان خواهیم داد تا اینکه متقاعد گردید وحی حقیقت است ] قرآن، ۱۴:۵۳ [.

 

این دعوت به بررسی و الکتشاف موجب شده مسلمانان تمایل زیادی به بررسی نجوم، ریاضیات، شیمی و دیگر علوم داشته و  از درک بسیار واضح و مشخصی از شباهت ها و تطابقات میان هندسه، ریاضیات و نجوم برخوردار باشند.

مسلمانان سمبلی برای صفر ابداع نموده ( کلمه ی صیفر که از صفر عربی منشا گرفته) و اعداد را به صورت سیستم  دهدهی ( اعشاری) بر مبنای ده سازمان دهی نمودند. بعلاوه، آنها سمبلی برای بیان میزان ناشناخته ابداع کرده اند برای نمونه متغییرهایی مانند x.

اولین ریاضی دان بزرگ مسلمان، Al-Khawarizmi، موضوع جبر (al-Jabr) را ابداع نموده که از سوی افراد دیگر به ویژه عمر خیام توسعه ی بیشتری یافته است. اثر Al-Khawarizmi، در تبدیل لاتین، اعداد عربی را به همراه ریاضیات به اروپا تا اسپانیا آورده است. کلمه ی “الگوریتم” از نام او  ریشه می گیرد.

ریاضیدانان مسلمان هم چنین در هندسه پیشی گرفته اند به گونه ای که می توانند در هنرهای گرافیکی مورد مشاهده قرار گیرند، که نمونه ای از این ریاضیادانان آل بیرونی بوده ( فردی که هم چنین در زمینه های تاریخ طبیعی حتی ژئولوژی و  کانی شناسی مشهور بوده)، آل بیرونی مثلثات را به عنوان شاخه ای متمایز از ریاضیات بنیاد نهاده است. دیگر ریاضی دانان مسلمان پیشرفت های زیادی در تئوری اعداد داشته اند.

 

  • پزشکی:

در اسلام، بدن انسان منبعِ سپاسگزاری است زیرا این بدن توسط خداوند قادر ایجاد شده است. نحوه ی عملکرد ، چگونگی پاکیزه و سالم نگه داشتن آن، چگونگی پیشگیری از بیماری ها یا درمان این بیماری ها از مسائل مهمی محسوب می گردد که برای مسلمانان حائز اهمیت می باشد. خودِ حضرت محمد از مردم خواسته که هنگام بیماری دارو مصرف نمایند، ایشان هم چنین اظهار داشته اند ” خداوند بیماری را ایجاد ننموده اما راه درمان را فراهم نموده، به استثنای افراد مسن. هنگامی که این دارو و پادزهر ها استفاده می شوند افراد بیمار به اذن خداوند بهبود خواهند یافت.”

این انگیزه ای قوی برای دانشمندان مسلمان است تا به بررسی، توسعه و اعمالِ قوانین تجربی بپردازند. توجه بیشتر به درمان و مراقبت از سلامت عموم معطوف می گردد. اولین بیمارستان در ۷۰۶ AC در بغداد ساخته شده است. مسلمانان هم چنین از قافله های شتر به عنوان بیمارستان های سیار استفاده نموده تا از یک مکان به مکان دیگر در حرکت باشند.

بنابراین مذهب این را منع نمی کند، محققان مسلمان از اجساد انسان برای مطالعه ی آناتمی و فیزیولوژی استفاده نموده و به دانشجویان شان کمک می کنند تا از عملکرد بدن آگاهی یابند. ای مطالعه ی تجربی منجر شده جراحی با سرعت بیشتری انجام گیرد.

الراضی، که در غرب مشهور به Rhazes است، پزشک و دانشمند معروف ، (d.932) یکی از بزرگ ترین پزشکان جهان در قرون وسطی بوده است. او بر مشاهدات تجربی و طب بالینی تاکید داشته و به عنوان یک تشخیص دهنده فردی بی نظیر بوده است. او هم چنین رساله ای در مورد بهداشت در بیمارستان ها نوشته است. خالف ابوالقاسم الزهراوی، جراح بسیار معروف قرن یازدهم بوده که به دلیل اثرش با نام Concessio در اروپا شناخته شده است(Kitab al-Tasrif).

ابن سینا (d. 1037) ، در غرب مشهور به Avicenna، شاید بزرگترین پزشک در عصر مدرن بوده است. کتاب مشهور او با عنوان  Al-Qanun fi al-Tibb بیش از ۷۰۰ سال است که به عنوان متنی استاندارد حتی در اروپا برجای مانده است. اثر ابن سینا هنوز مورد مطالعه قرار می گیرد و در مشرق زمین از اعتبار برخوردار می باشد.

از مشارکت های بسیار مهم دیگر در زمینه ی داروشناسی کتاب شفا نوشتهی ابن سینا، و بهداشت عمومی می باشد. هر شهر بزرگی در دنیای اسلامی دارای چندین بیمارستان داشته که برخی از آنها مختص آموزش بوده و بسیاری از آنها برای بیماری های خاص مانند بیماری های روحی و ذهنی می باشند. عثمانی ها به ویژه  ساختمان بیمارستان ها و میزان بالای بهداشت در آنها  را مورد توجه قرار داده اند.

  • تعریف

کلمه ی اسلام دارای معنای دوگانه می باشد: صلح و فرمانبرداری از خداوند. این فرمانبرداری نیاز به تلاش دلسوزانه و کاملا آگاهانه برای اطاعت از خداوند متعال دارد. افراد باید آگاهانه و وجدانا به خدمت به خداوند بپردازند. این بدان معنا است که به آنچه خداوند به همه ی ما حکم نموده ( در قرآن) و آنچه پیامبر عزیزاش، محمد (ص)، ما را به انجام سنت اش تشویق نموده، عمل نماییم.

زمانی که خودمان را متواضع و فروتن نماییم، خود را از خودخواهی خودمان خلاص کنیم، و کاملا فرمانبردار خداوند باشیم و تنها و تنها به ایمان و عمل صالح بپردازیم یقینا در قلب مان احساس صلح و آرامش خواهیم نمود. ایجاد صلح در قلب مان موجب ایجاد صلح در رفتار بیرونی مان خواهد گردید.

اسلام با احتیاط به ما یادآوری می نماید که مذهب صرفا توجهی به مجامله و چرب زبانی ندارد؛ بلکه اسلام یک شیوه ی همه جانبه ی زندگی است که برای اینکه مطابق با اسلام باشد باید مداما تمرین گردد.  مسلمانان باید پنج ستون دین را انجام دهند: اعلام ایمان به یگانگی خداوند و پیامبری محمد (ص)، نماز، روزه گرفتن در ماه رمضان، زکات و حج. مسمانان با به شش مورد اعتقاد داشته باشند: اعتقاد به خدا، کتاب مقدس، پیامبران، فرشتگان، روز قیامت و حکم خداوند، چه خوب چه بد.

احکام و دستورات دیگری وجود دارد که تقریبا همه ی جنبه های زندگی فردی، خانوادگی و مدنی را شامل می گردد. این موارد شامل غذا، لباس، بهداشت شخصی، روابط بین فردی، اصول تجارت، مسئولیت در قبال والدین، همسر و فرزندان، طلاق و ارث، قانون مدنی و کیفری، مبارزه برای دفاع از اسلام، روابط با غیر مسلمانان و موارد بسیار دیگر می باشد.

مترجم:  افسانه دهداری

منبع: http://www.iupui.edu/~msaiupui/contributiontoscinece.htm

 

 

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید: