امام باقر(علیه السلام)
امام باقر (علیه السلام) از نگاه بزرگان اهل سنت

کارشناس امام شناسی گفت: امروز باید علم امامان معصوم(ع) را اثبات کرد؛ چراکه اهل سنت در مقام ثبوتی، اهل بیت(ع) را قبول دارند؛ اما در سخنان خود بیان می کنند، علم آنان را برای ما اثبات و عرضه کنید و وظیفه ما این است که این علم غنی را ارائه نماییم.

IMG18071736

به گزارش رهیافتگان (پایگاه جامع مبلغین و تازه مسلمانان )،   علی اصغر رضوانی در نشستی، با حضور طلاب و فضلا در حرم مطهر حضرت معصومه(س)، به بیان دیدگاه های بزرگان اهل سنت درباره این امام همام پرداخت و گفت: شأن، شخصیت، عظمت، کمال، علم و …. امام باقر(ع) مورد اجماع بزرگان اهل سنت بوده و در گفتار آنان مشخص و مبین است.

*نگاهی بر دیدگاه های بزرگان اهل سنت

وی با اشاره به سخنان اعاظم اهل سنت درباره این امام همام، اظهار داشت: شمس الدین ذهبی متوفی ۷۴۸ هجری قمری، در کتاب “العِبر فی خبر من غبر” امام باقر(ع) را این گونه توصیف می کند: «کان من فقهاء المدینه/ امام باقر(ع) از فقهای مدینه بوده اند».

این محقق و پژوهشگر ادامه داد: ابن حجر عسقلانی در کتاب تقریب التهذیب در معرفی پیشوای پنجم شیعیان می نویسد: محمد باقر(ع) به اندازه ای رموز و اسرار علوم و دانش ها را آشکار ساخت و حقایق احکام، حکمت ها و لطایف دانش ها را بیان نموده که جز کوردلان و تاریک باطنان، کسی نمی تواند آنها را انکار کند و از این رو شکافنده مشکلات علم و برافرازنده دانش لقب یافته است.

*امروز وظیفه علمای شیعه، اثبات علوم اهل بیت(ع) است

این کارشناس امام شناسی با بیان این مطلب که امروز وظیفه ما در مقابل اهل سنت، اثبات علوم اهل بیت(ع) می باشد، ابراز داشت: امروز باید علم امامان معصوم(ع) را اثبات کرد؛ چراکه اهل سنت در مقام ثبوتی، اهل بیت(ع) را قبول دارند؛ اما در سخنان خود بیان می کنند، علم آنان را برای ما اثبات کرده و به ما عرضه کنید، لذا وظیفه ما این است که این علم غنی را ارائه نماییم.

دکتر رضوانی در ادامه به سخنان احمد بن حجر هیثمی مکی اشاره کرد و گفت: او که متوفی ۹۷۴ هجری قمری است در کتاب خود آورده: «وارثه منهم عباده وعلما و زهاده ابوجعفر محمّد الباقر… فلذ لک هو اظهر من مخبّات کنوز المعارف و حقائق الاحکام و الحکم و اللطائف/ …… وارث علی بن الحسین در عبادت و علم و زهد، ابوجعفر محمّد باقر بود. او را به جهت شکافتن علم باقر نامیدند… به همین دلیل است که او گنج های معارف و حقایق احکام و حِکم و لطایف را آشکار ساخت…».

*زانوی ادب ابن تیمیه، بنیان گذار مسلک وهابیت

وی یادآور شد: ابن تیمیه بنیان گذار مسلک وهابیت که در ردّ شیعه کتاب نوشته، در عبارت کوتاهی از امام باقر(ع) چنین یاد کرده: ابوجعفر محمدبن علی از برگزیدگان اهل علم و دین است و گفته شده که او را به آن دلیل باقر نامیدند که شکافنده علوم بود.

این محقق و پژوهشگر خاطرنشان ساخت: محمد بن سعد زهری متوفی ۲۳۰ هجری قمری درباره پیشوای پنجم شیعیان گفته: «محمد من الطبقه الثالثه من التابعین من المدینه، کان عابدا عالما ثقه/ محمد از طبقه سوم از تابعین مدینه است. او مردی عابد، عالم و ثقه بود» و همچنین در جای دیگر می گوید: «کان ثقه کثیر الحدیث/ او ثقه و کثیر الحدیث بود».

این کارشناس امام شناسی با اشاره به سخنان یکی دیگر از بزرگان اهل سنت در وصف امام محمد باقر(ع)، تصریح کرد: «جاحظ» دیگر دانشمند برجسته اهل سنّت، متوفی ۲۵۰ هجری قمری، آفاق زیبا و بلندای کلام حکیمانه امام باقر (ع) را این گونه ترسیم می کند: «قد جَمَع محمّد ابن علی ابن الحسین علیهم السلام صلاح حال الدّنیا بِحذافیرها فی کلمتین فقال: صلاح جمیع المعایش وَ التّعاشر مِلأمکیال: ثلثان فِطْنَه و ثُلُثُه تغافلٌ/ محمّد ابن علیّ ابن الحسین مصلحت تمامی زندگی دنیا را در دو کلمه جمع نموده و فرمود: صلاح همه زندگی ها و روابط و معاشرت «با دیگران» در پر نمودن پیمانه ای است که دو سوّم آن هوش و فراست و زیرکی و یک سوّم آن تغافل و خود را به غفلت زدن در بعضی از امور است».

رضوانی بیان داشت: حافظ ابونعیم احمد بن عبدالله اصفهانی متوفی ۴۳۰ ه-ق در کتاب حلیه الاولیاء و طبقات الاوصیاء می نویسد: از جمله شخصیت های مورد استناد در منابع حدیثی ابوجعفر محمدبن علی الباقر است. او از خاندان نبوت بود و میان موقعیت های والای دینی و جایگاه رفیع اجتماعی جمع کرده و در زمینه رخدادها و مسائل مستحدثه و نیز موضوعات خطیر مهم صاحب‌نظر و در راستای بندگی و عبادت خدا اشک ها ریخت و از درگیری های لفظی و برتری جویی ها باز می داشت.

*معنای کوثر از نگاه فخر رازی

وی در ادامه به بیان یکی از نظرات فخر رازی از علمای اهل سنّت متوفی ۶۰۴ درباره معنای کوثر پرداخت و گفت: او در  تفسیر خود در بیان نظرهای گوناگون راجع به معنای کوثر می‏نویسد: سومین نظر در معنای کوثر این است که منظور از آن، فرزندان پیامبر اسلام(ص) بوده و این به آن جهت است که این سوره در ردّ کسانی نازل شده که از آن حضرت به خاطر نداشتن فرزند عیب‌جویی می‏کردند، در این صورت معنای آن این است که خداوند تو را فرزندان و نسلی عطا می‏کند که در طول تاریخ برقرار خواهند ماند. سپس می‏گوید: ببین که چقدر انسان‏ها از اهل بیت پیامبر(ص) به شهادت رسیده‏اند؛ اما جهان همچنان شاهد رونق فزاینده‏ آنان است. آن گاه بنگر که چه تعداد از بزرگان اندیشمند مانند امام باقر، امام صادق، امام کاظم، امام رضا (علیهم‏السلام) و محمّد نفس زکیّه در میان آن‏ها جلوه‏‌گر شده است.

این محقق و پژوهشگر اظهار داشت: احمدبن محمد معروف به ابن خلکان (۶۰۸ – ۶۸۱ ه-ق) از مشهورترین تاریخ نگاران و قضات و علمای قرن هفتم هجری است که در اصول اشعری و در فروع شافعی مذهب بوده، وی در کتاب معروفش “وفیات الاعیان و انباء ابناءالزمان” با همه تعصبی که نسبت به اهل سنت دارد، درباره حضرت باقر(ع) چنین می گوید: ابوجعفر محمد بن زین العابدین ملقب به باقر یکی از ائمه شیعیان اثنی عشری، پدر امام جعفرصادق(ع) است. باقر عالم بزرگ و سید عظیمی بود و به این جهت او را باقر گفته اند که وی علوم را می شکافت و به او توسعه و رشد می داد.

*پیشوای پنجم شیعیان از نگاه یکی از بزرگان مصر

این کارشناس امام شناسی به نظر محمد ابو زهره از بزرگان علمی مصر نیز اشاره داشت و گفت: او در کتاب “الامام الصادق” درباره امام باقر(ع) نقل کرده است: «وکان محمّد ابنه وریثه فی الامامه العلم و نیل الهدایه، و لذا کان مقصد العلماء من کل البلاد الاسلامیه، و ما زار احد المدینه الّاعرج علی بیت محمّد الباقر یاخذ عنه/ محمد فرزند زین العابدین وارث او در امامت علم و نیل به هدایت بود. و لذا مقصد علمای همه سرزمین های اسلامی بود. هیچ کس به زیارت مدینه نمی آمد جز آنکه وارد خانه او شده و از آن حضرت اخذ علم می نمود».

 رضوانی افزود: ابن کثیر در کتاب “البدایه و النهایه” می نویسد: محمد بن علی بن الحسین، ابوجعفرالباقر است. مادرش ام عبدالله دختر حسن بن علی می باشد. وی از تابعان والامقام و بسیار بلند مرتبه و یکی از شخصیت های بارز امت اسلامی در جنبه علم و عمل و سیادت و شرف به شمار می آید و از جمله ائمه دوازده گانه ای است که شیعه امامیه به امامت آنان اعتقاد دارد.

*اثبات علم امام باقر(ع)

وی در بخش دیگر از سخنان خود به اثبات علم امام باقر(ع) پرداخت و ابراز داشت: این امام همام در موضوع های گوناگون علمی تخصص داشته که یکی از آنها علم قرآن بوده است.

این محقق و پژوهشگر ادامه داد: پیشوای پنجم شیعیان در فن قرائت، علوم قرآن، تفسیر، تأویل و بطن قرآن کریم تخصص داشته و با تفسیر به رأی شدیدا مخالف بوده اند.

*بیشترین روایات شیعه از چه امامانی نقل شده است؟

این کارشناس امام شناسی فقه امام باقر(ع) را بسیار تأثیرگذار عنوان کرد و خاطرنشان ساخت: بیشترین روایات در وسائل الشیعه، بحارالانوار و کتب دیگر، از امام صادق(ع) و امام باقر(ع) نقل شده و  این دو بزرگوار بیشترین حجم روایات شیعه را به خود اختصاص داده اند.

رضوانی بیان داشت: مصطفی عبدالرزاق که از اهل سنت است در باب فقاهت امام باقر(ع) در کتاب خود آورده: «و من المعقول ان یکون الشروع الی تدوین الفقه کان أسرع الی الشیعه لانَّ اعتقادهم العصمه فی أئمَّتهم أو ما یشبه العصمه کان حریّاً الی تدوین أقْضِیَتِهِمْ و فتاویهم/ پذیرفتن این‌که تدوین فقه شیعه زودتر از فرق دیگر اسلامی شروع شده عاقلانه است؛ زیرا اعتقاد آنان به عصمت یا معانی شبیه آن در مورد ائمه‌شان چنین اقتضا می‌کرده که قضاوتها و فتاوای آنها به وسیله‌ پیروانشان تدوین گردد».

*تدوین فقه شیعه از کدام امام آغاز شده است؟

وی ادامه داد: شروع تدوین فقه شیعه از امام باقر(ع) است؛ البته امامان قبل از ایشان نیز به این مسئله ورود داشته اند؛ اما این امام همام به طور کامل به این مسئله ورود پیدا کردند.

*امتیازات فقه امام باقر(ع)

این محقق و پژوهشگر با اشاره به امتیازات فقه امام باقر(ع)، تصریح کرد: اتصال فقه امام باقر(ع) به نبی مکرم اسلام(ص)، انعطاف پذیری فقه این امام همام و قابل انطباق بودن با تمام عصرها، باز شدن باب اجتهاد در فقه ایشان، رجوع به حکم عقل، عرفی بودن و موافقت با قرآن از امتیازات فقه ایشان است.

*امامی که مبتکر علم اصول هستند

این کارشناس امام شناسی در پایان با بیان این مطلب که می توان گفت امام باقر(ع) مبتکر علم اصول نیز هستند، اظهار داشت: قاعده استصحاب، تجاوز، فراغ، علاج تعارض و راه هایی برای رفع این تعارض از جمله قاعده هایی است که از پیشوای پنجم شیعیان به دست ما رسیده است.

منبع: حوزه

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

لطفا دیدگاه خودتون رو بیان کنید: